Podsumowując, staroczeska liryka miłosna była bardzo rozwinięta gatunkowo. Poza wymienionymi już powyżej Albą, balladą i pieśnią, możemy też spotkać się z lamentem, opowieściami rycerskimi, przyśpiewkami, legendami, pieśniami tanecznymi, satyrami i innymi. Miłość, jak widać, jest tematem bardzo wdzięcznym, zatem nie może dziwić ta różnorodność zarówno gatunkowa jak i tematyczna. Patrząc z tej perspektywy, można stanowczo uznać, że liryka miłosna jest zwierciadłem nie tylko epoki staroczeskiej, ale także wszystkich epok wszelkich krajów, ponieważ dotyka bezpośrednio czytelników i mogą się oni utożsamiać z bohaterami odpowiednich tekstów. Mimo iż, tak jak wcześniej wspomniałam, nie jest owa tematyka wyjątkowo kunsztowna i rozwinięta pod względem artystycznym, a raczej prosta i zrozumiała dla każdego przeciętnego czytelnika, można ją uznać za najbardziej wdzięczną. Myślę, że czasem naprawdę warto zajrzeć do tekstów starszych niż te współczesne. Można się z nich wiele dowiedzieć, zwłaszcza, gdy temat jest wciąż aktualny.

Innym, niemniej ważnym gatunkiem bardzo popularnym w staroczeskiej liryce jest pieśń. Według definicji jest to gatunek literacki poezji lirycznej o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu. Pieśń to utwór liryczny podzielony na strofy, zwykle o tematyce poważnej.

Jedną z najstarszych czeskich pieśni o tematyce miłosnej jest utwór rozpoczynający się incipitem: Dř?vo s? listem odievá (Drzewo się liściem odziewa). Jest to jedna z niewielu pieśni staroczeskich, do której zachowały się nuty. Utwór ten krytykuje chwalenie się uczuciem, nawołuje do zachowania skromności, krycia się z uczuciem.

Najbardziej kunsztowną pieśnią staroczeską jest Závišova píseň (Pieśń Zawiszy). Jest to jedyna pieśń z tamtego okresu, gdzie można z imienia i nazwiska podać autora. Mimo iż literaturoznawcy się sprzeczają, wskazuje się Zawiszę z Zap. Pochodzi ona z końca wieku XIV. Ma skomplikowaną budowę wersyfikacyjną i bogatą metaforykę. Alegoriami miłości są tutaj: orzeł, lew i łabędź. Jest długa i składa się z trzech części. Mają one paralelne długości wersów i układ rymów.

Innym gatunkiem charakterystycznym dla staroczeskiej liryki miłosnej jest ballada. Dla późniejszego wyjaśnienia realizacji gatunku, podam krótką definicję. Jest to wierszowana opowieść łącząca w sobie cechy liryki, epiki i dramatu, której tematem są niezwykłe wydarzenia. Jest gatunkiem synkretycznym. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki.
Balladą, którą omówię jest Slóvce M (Literka M). Początkowo myślano, że owa literka M to inicjał Maryi, jednakże nie mogło tak być ze względu na całkowicie świecki charakter. Ballada ta ma silny związek z tańcem i muzyką. Znów mamy do czynienia z kochankiem wyznającym miłość swojej ukochanej. Przyznaje, że mimo iż jest wiele pięknych kobiet na świecie, ten wybrał właśnie ją i nie ma zamiaru zmieniać swoich uczuć. Dzięki miłości do niej wiele innych aspektów życia staje się piękniejsze:Jak przyjemnie tej miłości

jak zawsze służyć,

co pozwala i radości

dobrze użyć

Zauważamy tutaj typowy wyznacznik gatunkowy ballady ? refren, co nadaje całemu utworowi śpiewność.

Inną Albą jest utwór Šla dva tovařiš? (Szli we dwoje). Tutaj erotyczny wydźwięk zauważamy na przykład w ostatniej strofie:

Ja do ciebie wrócę

na zieloną trawę

ja do ciebie wrócę

o każdej godzinie

Zielona trawa to właśnie symbol erotyczny, występuje on także w poezji ludowej. Kochankowie rozmawiają o tym, że nastał już świt i czas się pożegnać. Wyznają jednak sobie, że będą do siebie powracać zawsze.

Na uwagę zasługuje również późniejsza Alba Milý jasný dni (Czemu ci tak spieszno). Tutaj kochanka ma żal do dnia, że nastaje tak szybko i jej ukochany nie może się wyspać. Ważne jest tutaj mocne przywołanie religii symbolizującej pobożność bohaterów utworu:

Wszechmogący Boże, Panie Boże nasz,

Racz oboje wziąć pod swoją straż!

Występuje tu również silny związek z naturą. Ukazana jest tutaj przyroda zwiastująca dzień, który jest przez kochanków niechciany:

(?)

ptak krzyczący, zwierz spłoszony

zwietrzył ranek i zwiastuje,

że oto już noc ustępuje.

Pierwszym gatunkiem poetyckim jakim się zajmę będzie Alba. Jest to, jak mówił Edward Balcerzan, gatunek w obrębie liryki prowansalskiej, to pieśń poranna, śpiewana w pobliżu domu ukochanej. Jest ona podziękowaniem za spełnienie prośby o miłość. Kochankowie dziękują sobie za wspólnie spędzoną noc. Gatunek ten zawiera zespół ustalonych motywów, które występują w określonym porządku, ma stałe zwroty i epitety. Powstanie tego gatunku wiązało się ze średniowiecznym zwyczajem nawoływania nocnych dozorców oznajmiających koniec nocy i nadchodzący świt . Zwykle jest to dialog kochanków. Zapewniają oni o swojej dozgonnej miłości, wierności i braku innych osób. Nie znajdziemy tutaj bezpośrednich zwrotów erotycznych. Wszystko okryte jest eufemizmem.
Na uwagę zasługuje tutaj utwór Přečekaje vš? stráž? (Kiedy posną wszystkie straże). Zauważamy tutaj spełnienie wymogów Alby. Kochanek mówi do swojej ukochanej, a następnie ona odpowiada. Erotyczne zabarwienie ujawnia się tutaj w zwrocie:

W cichej siądę z nią w rozmowie.

Są to konwencjonalne eufemizmy. Wystarczy jedno zdanie aby opisać scenę miłosną. Siąść w rozmowie oznacza tutaj kochać się. Aby ich romans nie ujawnił się, zachowują się cicho. Te właśnie eufemizmy nie występują tylko w Albie, są to typowe erotyczne zwroty. Zauważamy tutaj jednak różnicę między czeską Albą a Albą prowansalską. Nie występuje tutaj także przywiązanie do przyrody. Jest to jednak cecha całej staroczeskiej liryki. Różni się też ona tym, że posiada budowę wersyfikacyjną.